احراز هویت ۳۶۰ درجه ای ثبت احوال
مهدی سعادت پور – پژوهشگر ثبت احوال استان فارس و معاون اداره ثبت احوال کازرون
کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی
امروزه آنچه به عنوان کلید اصلی ورود متقاضیان خدمات در دولت الکترونیک خودنمایی می نماید مفهوم هویت الکترونیک می باشد و احراز هویت صحیح افراد در این فضای مجازی از جمله مسائل اساسی است که برای رسیدن به حکمرانی دیجیتال می بایست به آن توجه ویژه نمود.
بر این اساس در این نوشتار ضمن بیان فرصت ها و مزایای احراز هویت الکترونیک در جامعه سامانه های الکترونیک دولت به تبیین جایگاه سازمان ثبت احوال کشور در مدیریت و سکان داری این تعاملات خواهیم پرداخت.
احراز هویت الکترونیک و حاکمیت دیجیتال
جایگاه ثبت احوال نوین در قلب بخش خدمات مشاع زیرساخت دولت الکترونیک بسیار کلیدی و پر اهمیت است و احراز هویت یکی از شروط لازم شفافیت ابعاد هویتی شهروندان و تحقق اثربخش وکارا سامانه های کاربردی الکترونیکی در بستر دولت الکترونیک می باشد. ارائه خدمات الکترونیک به شهروندان، دستگاه های اجرایی و سایر بخش های خصوصی ما را به این سمت هدایت می نماید که ابعاد مختلف دولت الکترونیک و روابط بین آنها را بشناسیم و جایگاه ثبت احوال در پیاده سازی این ابعاد را بیان کنیم:
احراز هویت الکترونیک و تعاملات دولت با شهروندان(G2C): رابطه دولت با شهروندان که طی آن دولت خدمتی را به شهروندان ارائه میدهد از گسترده ترین نوع تعاملات در دولت الکترونیک است و دامنه متفاوتی از تسهیلات و خدمات را برای مردم فراهم می کند و مبحث احراز هویت مطمئن و درست از جمله نکات مهم و ضروری است که می بایست در تعاملات دولت الکترونیک به آن توجه ویژه نمود.
راه اندازی سامانه و اپلیکیشن هدا (هویت دیجیتال ایرانیان) در راستای احراز هویت تمام الکترونیک شهروندان در دولت الکترونیک از جمله برنامه های راهبردی سازمان ثبت احوال کشور در تقویت و پیاده سازی دولت الکترونیک (از منظر تعاملات دولت با شهروندان) می باشد. سامانه و اپلیکیشن هدا، هویت دیجیتال ملی شهروندان ایرانی است که در سطوح چهارگانه ذیل عملیات احراز هویت را اجرا می نماید:
- بررسی اطلاعات هویتی؛ ۲. تطبیق با شماره تلفن همراه متصل به کد ملی شهروند؛ ۳. زنده سنجی و تطبیق چهره؛
- صدور گواهی امضای دیجیتال و بهره برداری از آن در امضای اسناد.
از جمله اثرات این زیرساخت عبارت است از:
الف) احراز هویت ملی به صورت یکپارچه و متمرکز در سطوح مختلف اطمینان(LOA)؛ ب) حفظ محرمانگی و حریم خصوصی کاربران در فضای مجازی؛ پ) کاهش مخاطرات ناشی از هویت جعلی؛ ت) دسترسی آسان شهروندان به خدمات متعدد دولتی و خصوصی از طریق فضای مجازی؛ ث) کاهش جرایم فضای مجازی.
در واقع می توان گفت که سازمان ثبت احوال کشور با راه اندازی سامانه و اپلیکیشن هدا و با ویژگی هایی نظیر: احراز هویت”متقن، صحیح و امن” زمینه را برای ایجاد حکمرانی خوب در دولت الکترونیک فراهم نموده است.
احراز هویت الکترونیک و تعاملات دولت با دولت( G2G): رابطهای بین سازمانهای درون دولت است که طی آن هر یک از این سازمان ها یا دستگاه های اجرایی میتوانند به دیگری سرویس دهند و یا روابطی در زمینههای مختلف داشته باشند. این نوع تعاملات به دلیل محرمانه بودن آن بیشتر بر روی شبکه های خصوصی با ضریب امنیت بالا انجام می گیرد و مسئله احراز هویت الکترونیک امن و صحیح از جمله اولویت های این نوع تعاملات در دولت الکترونیک می باشد.
سازمان ثبت احوال کشور به عنوان مرجع واحد احراز هویت خدمات دستگاه های اجرایی با فراهم نمودن زیرساخت و بستر ارتباط مرکز داده سازمان ثبت احوال با کلیه بانک های اطلاعاتی دستگاه های دولتی و دفاتر پیشخوان دولت به منظور استعلام بر خط هویت متقاضیان در تمامی مبادی ذیربط گام مؤثری در نیل به حاکمیت دیجیتال در کشور برداشته است.
از جمله ره آوردها و مزایای احراز هویت الکترونیک در این نوع تعاملات دولت الکترونیک ( تعاملات دولت با دولت) که می توان به آن اشاره نمود عبارت است از:
الف) سامانه های ثبت احوال بستر امن و دقیق احراز هویت است؛ ب) دسترسی سریع و ایمن دستگاه ها به اطلاعات هویتی؛ پ) جلوگیری از سوء استفاده احتمالی؛ ت) حذف مطالبه گری کپی مدارک از شهروندان طبق قانون؛ ث) گامی مؤثر در تسهیل امور مردم و تحقق دولت هوشمند.
در واقع سازمان ثبت احوال کشور به عنوان مرجع واحد احراز هویت در ایران با ایجاد بستر و زیرساخت احراز هویت الکترونیک و اتصال به دستگاه های اجرایی زمینه ارائه خدمات سریع، امن و آسان را برای ایرانیان فراهم نموده است.
در حال حاضر، سازمان ثبت احوال کشور با ارتباط برخط با حدود ۲۳۰ دستگاه اجرایی و سازمان در کشور پاسخگوی حدود دو میلیارد و پانصد میلیون استعلام هویتی به صورت برخط و در قلمرو زمانی یکسال می باشد که سبب تسریع و فزونی دقت در فرایند احراز هویت و خدمت رسانی و افزایش رضایت عمومی شده است.
