گفتوگوی اختصاصی “پرتو جنوب” با “سرهنگ حمید افرامن” معاون فرهنگی، اجتماعی فرماندهی انتظامی فارس
از نقش آگاهی مردم در پیشگیری از جرم
تا هشدارهای پلیس درباره کلاهبرداریهای سایبری
سرهنگ حمید افرامن، معاون فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی فارس، در گفتوگو با خبرنگار پرتو جنوب، درباره مهمترین اولویتهای معاونت فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی استان فارس، نقش مردم در پیشگیری از جرایم و آسیبهای اجتماعی، شگردهای کلاهبرداری در فضای مجازی، پیشگیری از سرقت، کاهش تصادفات، جمعآوری معتادان متجاهر و راههای ارتباطی مردم با پلیس توضیح داد.
مهمترین اولویتهای معاونت فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی استان فارس در حوزه پیشگیری از جرم چیست؟
ضمن خیرمقدم و تبریک هفته خبرنگار و تقدیر و تشکر از هماهنگی و همکاریهای رسانه پرتو جنوب با خبرگزاری پلیس و بهطور ویژه با مرکز اطلاعرسانی پلیس فارس و خبرنگاران سایت خبرگزاری پلیس فارس، باید عرض کنم طبق بررسیهای ما در اکثر جرایم و آسیبها، چند عامل اصلی باعث وقوع جرم در جامعه میشود. اولویت مجموعه معاونت فرهنگی و اجتماعی انتظامی استان فارس و بهصورت ویژه مرکز اطلاعرسانی و خبرگزاری پلیس، در چند حوزه است. اولین حوزه، بحث افزایش احساس امنیت در جامعه، افزایش منزلت اجتماعی پلیس و سرمایه اجتماعی پلیس است.
این سرمایه از دید ما به چند قسمت تقسیم میشود. ابتدا بحث اعتماد است؛ اینکه اعتماد مردم را به پلیس جلب کنیم، با اقداماتی که انجام میدهیم و برخوردی که با مردم و کسانی که از ما کمک میخواهند یا به پلیس مراجعه میکنند داریم و در نهایت جلب مشارکت مردم.
اعتقاد داریم که در بسیاری از جرایم و آسیبها، کمک و مشارکت مردم است که باعث پیشگیری از وقوع جرم میشود.
موضوع دیگری که در اکثر جرایم به آن رسیدهایم، ضعف آگاهی مردم است. مردم ما هنوز در خیلی از حوزهها آگاهی و اشرافیت کامل ندارند.
در حوزه جرایم سایبری، مهمترین هشدار پلیس به مردم چیست؟
بهعنوان مثال در حوزه جرایم سایبری، بارها از مردم خواستهایم اگر پیامکی برایشان میآید که حاوی آدرس لینک است، بسیار دقت داشته باشند که اگر پیام از سوی اشخاص است، به هیچ عنوان لینک را باز نکنند و به اشتراک نگذارند تا درگیر کلاهبرداری یا هک شدن گوشی نشوند.
اگر به پلیس فتا مراجعه کنید، روزانه افراد متعددی با تیپهای شخصیتی مختلف، از بیسواد و باسواد، پیر و جوان، زن و مرد، درگیر کلاهبرداری فضای مجازی شدهاند و علت آن باز کردن همین لینکهای آلوده است که گاهی موجب نصب بدافزار روی گوشی آنها شده و دلیل آن ضعف آگاهی مردم است.
حتی در مواردی مشاهده شده که کلاهبرداران به جای ارسال لینک، به ارسال عکس و فایل PDF روی آوردهاند یا با ارسال پیامی درخصوص شکایت، استخدام، عکسهای دوران کودکی و… از شیوه و شگردهای مختلف برای جلب توجه مردم و کلاهبرداری استفاده میکنند.
برای پیشگیری از گرفتار شدن در این نوع کلاهبرداریها چه توصیهای دارید؟
پیشگیری بهتر از درمان است. عزیزی که پیامکی را دریافت کرده، سه ثانیه فرصت دارد تا خود را از درگیر شدن با مشکلات رها کند: یک، پیام را میبیند؛ دو، انگشتش را روی پیام میگذارد؛ سه، پیام را پاک میکند.
اگر این اتفاق نیفتد و پیام را باز کند، از سه ساعت، سه روز، سه هفته، سه ماه تا سه سال باید پیگیر این ماجرا باشد و مشکلی را که در سه ثانیه میتوانست پیشگیری کند، به آن دامن میزند.
گاهی اوقات نیز حتی با پیگیری پلیس، دسترسی به متهم غیرممکن است؛ چون در برخی موارد متهم خارج از کشور است یا در پیامرسانهایی فعالیت داشته که زیرساخت آن در اختیار ما نیست و این مسئله، روند پیگیری و بررسی و برخورد را طولانی میکند.
درخصوص کپی کارتهای بانکی یا اسکیم چه هشداری به شهروندان دارید؟
در بحث کپی کارتهای بانکی، بارها هشدار دادهایم که هنگام خرید، کارت را به فروشنده ندهید و خودتان اقدام به استفاده از دستگاه کارتخوان کنید.
گاهی اوقات به دلیل در دسترس نبودن دستگاه کارتخوان در برخی مغازهها یا به هر دلیل، اگر کارت بانکی را در اختیار فروشنده قرار دادید، حتیالامکان خودتان رمز را وارد کنید و چنانچه فروشنده در محدوده خارج از دید شما اقدام به استفاده از کارت کرد، از خرید خودداری کرده و رمزتان را در اختیار فروشنده قرار ندهید تا درگیر اسکیم، یعنی کپی کردن کارت بانکی، نشوید.
زیرا مکرراً این موضوعات را مشاهده میکنیم. این موضوع عمدتاً درخصوص فروشندگان دورهگرد و سیار اتفاق میافتد که از مردم عزیز درخواست داریم دقت لازم را داشته باشند تا دچار این مشکلات نشوند.
در خریدهای اینترنتی و سایتهای آگهیمحور، شهروندان باید به چه نکاتی توجه کنند؟
فرد از سایتهای آگهیمحور خریدی انجام داده، مثلاً فلان جنس که قیمت آن در سایت نسبت به بازار پایینتر است. این موضوع فرد را تحریک و ترغیب میکند نسبت به خرید آن جنس و گاهی درخواست بیعانه میکنند، ولی پس از پرداخت بیعانه توسط خریدار، دیگر فروشنده پاسخگو نیست.
از شهروندان درخواست داریم در سایتهای آگهیمحور، تا زمانی که کالا را دریافت نکردهاند و از صحت کالا و تطبیق آن با آنچه در سایت بوده مطمئن نشدهاند، هیچگونه بیعانهای پرداخت نکنند.
توصیه پلیس به فروشندگان کالا در معاملات اینترنتی چیست؟
در مورد فروشندگان کالا نیز تأکید میکنیم تا زمانی که خریدار پول را به حساب بانکی شما واریز نکرده و پیامک بانک روی گوشی شما نیامده، از تحویل دادن کالا به خریدار خودداری کنید.
حتی در صورت ارائه رسید توسط خریدار، به هیچ وجه اعتماد نکنید. گاهی نیز خریدار اظهار میدارد که وجه را واریز کرده، اما به دلیل قطعی اینترنت یا برق هنوز به حساب شما نیامده است. همه اینها شگردهای کلاهبرداری است.
اگر شهروندی قربانی جرایم سایبری شود، از چه طریق میتواند با پلیس تماس بگیرد؟
شماره تلفن ۰۹۶۳۸۰ در حوزه جرایم سایبری در خدمت مردم است تا اگر شهروندان درگیر کلاهبرداری، فیشینگ یا اسکیم شدند و یا اگر شاهد وقوع جرم، خرید و فروش موارد غیرمجاز و موارد منافی عفت در فضای مجازی بودند، با این شماره تماس بگیرند تا همکاران ما توسط واحدهای تخصصی پیگیری کنند.
در حوزه سرقت، نقش پلیس در پیشگیری و مقابله با این جرایم چگونه است؟
در حوزه سرقتها، بخشی مربوط به پیشگیری پلیس و واحدهای گشت پلیس است که به خوبی در حال انجام است. پیک جرم را مشخص کردهایم و واحدهای گشت ما بهصورت هدفمند به مناطق جرمخیز و آلوده اعزام میشوند. اما گاهی در صحنه سرقت با مواردی مواجه میشویم که ناشی از غفلت و بیتفاوتی مردم است.
بهعنوان مثال، سوییچ را روی خودرو گذاشتهاند یا خودروی روشن را کنار خیابان رها کردهاند که مثلاً از عابربانک استفاده کنند یا خریدی انجام دهند و سرقت انجام گرفته که اینها نتیجه غفلت فرد است. در مورد موتورسیکلت نیز به همین شکل است.
از موارد دیگر غفلت شهروندان میتوان به قفل نکردن درب منزل یا باز بودن درب بالکن و پنجرهها در زمان ترک منزل اشاره کرد.
گاهی نیز کلید منزل را زیر گلدان یا درون جاکفشی قرار میدهند که دسترسی سارقان به آن زیاد است و همه از این مکانها اطلاع دارند. اینها نکاتی است که مردم عزیز باید رعایت کنند تا دچار مشکل نشوند. مگر پلیس میتواند برای هر مکان یک نگهبان قرار دهد؟ این مردم هستند که باید رعایت کنند و ضریب ایمنی اموال و ملک خودشان را بالا ببرند و از ابزار بازدارنده استفاده کنند تا از سرقت در امان بمانند.
بهعنوان مثال برای خودرو از ردیاب، قفل فرمان و قفل پدال استفاده کنند یا برای منزل دوربین مداربسته نصب کنند، کلید منزل را به فردی مورد اعتماد بسپارند و هشدارهای پلیس را جدی بگیرند.
جناب سرهنگ افرامن، لطفا بفرمایید در حوزه تصادفات، مهمترین عوامل وقوع حوادث چیست؟
در حوزه تصادفات مکرراً به رانندگان هشدار دادهایم که از عجله و شتاب خودداری کنند. در مسیرهای طولانی، هر دو ساعت رانندگی نیاز به ۱۵ دقیقه استراحت در مکانی مطمئن دارد و سپس ادامه مسیر دهند. بسیاری از تصادفات در فاصله ۳۰ کیلومتری شهرها رخ میدهد؛ چون راننده از مسیری طولانی آمده و گمان میکند نزدیک مقصد است.
دلیل عمده تصادفات، عامل انسانی است. عجله و شتاب، سرعت غیرمجاز، سبقت غیرمجاز و یا عدم توجه به جلو، عوامل انسانی است که موجب تصادف میشود.
استفاده از تلفن همراه و مسیریاب هنگام رانندگی چه خطری ایجاد میکند؟
توصیه ما این است که رانندگان سفرشان را مدیریت کنند، توجه کافی به جلو داشته باشند و هنگام رانندگی تمام حواسشان به رانندگی باشد و در حین رانندگی از صحبت کردن با موبایل و نگاه کردن به صفحه موبایل خودداری کنند.
خصوصاً رانندگانی که از مسیریاب استفاده میکنند باید توجه داشته باشند که تصادف در یک لحظه رخ میدهد و توجه به صفحه موبایل یا مانیتور در حین رانندگی موجب عدم توجه به جلو و گاهی تصادفاتی میشود که اگر فوتی باشد، عواقب جبرانناپذیری دارد و شیرازه خانوادهها را از هم میپاشد.
البته منکر وجود نقاط حادثهخیز در طول جادهها و محورها نیستیم که آن هم با همکاری پلیس و دستگاههای متولی، از جمله راهداری و حملونقل جادهای، تمامی تلاش خود را جهت بهسازی و رفع این نقاط به کار بستهاند و تاکنون نیز اقدامات خوبی در این زمینه صورت گرفته است.
در مجموع میطلبد که رانندگان توجه جدی به نکات ذکرشده داشته باشند تا شاهد تصادفات کمتری باشیم.
نقش مردم را در پیشگیری از جرایم و آسیبهای اجتماعی چگونه ارزیابی میکنید؟
از مردم عزیز درخواست داریم در حوزه سرقت، تصادفات و فضای مجازی، سواد رسانهای خود را بالا ببرند و به هشدارهای پلیس توجه داشته باشند.
از مردم خواهش میکنم پلیس را امین خودشان بدانند. پلیس هرجا که هست، قطعاً برای تأمین امنیت مردم است. از حضور پلیس خوشحال باشند و احساس امنیت کنند و با مأمور پلیس مشارکت داشته باشند. اگر مأمور پلیس راه در محوری حضور دارد، فقط برای امنیت رانندگان است. اگر پلیس به شما میگوید از محوری عبور نکنید، اصرار بر عبور نداشته باشید و همکاری کنید.
مردم برای دریافت آموزشها و اطلاعیههای پلیس فارس از چه راههایی میتوانند استفاده کنند؟
ما در پیامرسانهای داخلی و شبکههای اجتماعی، صفحهای داریم به نام «صفحه پلیس فارس» که از مردم درخواست میکنم به این صفحه مراجعه کنند. بسیاری از موضوعات اقتداری، آموزشی، فرهنگی و پیشگیری در این فضا بهصورت روزانه بارگذاری میشود و در دسترس مردم قرار میگیرد.
برای دسترسی به این صفحه کافی است کلمه «پلیس فارس» را جستوجو کنند و وارد این صفحه شوند.
در اینستاگرام نیز صفحه اختصاصی policefars.news@ اخبار عملکرد، کشفیات، اقدامات، موضوعات آموزشی و پیشگیری را مرتب منتشر میکند و بهصورت رایگان تهیه و در اختیار مردم قرار میگیرد. مردم میتوانند این مطالب را برای افراد و گروههای دیگر نیز به اشتراک بگذارند تا آگاهی مردم بالا برود و شاهد وقوع جرم و آسیب نباشیم.
درباره جمعآوری معتادان متجاهر در استان فارس چه توضیحی دارید؟
دو مرکز نگهداری معتادان متجاهر در مرکز استان هست که طبق ماده ۱۵ و ۱۶ از معتادان نگهداری میکنند.
نهادهای متولی این امر، بهزیستی و شهرداری هستند که در مورد ظرفیت این مراکز میتوانند بهتر پاسخگویی داشته باشند.
پلیس میتواند در عرض ۴۸ ساعت یا ۷۲ ساعت تمامی معتادان متجاهر را جمعآوری کند، اما گاهی به دلیل محدود بودن ظرفیت این مراکز، جوابگوی پذیرش این افراد نیست. مراکز خصوصی ترک اعتیاد نیز مستلزم پرداخت هزینه است که متأسفانه اکثر معتادان درآمدی ندارند و خانواده نیز نمیتواند این هزینهها را پرداخت کند.
بنابراین اگر ظرفیت مراکز ماده ۱۶ بیشتر شود و از این مراکز توسط نهادهای متولی حمایت شود، قطعاً میتوان مشکل وجود معتادان متجاهر در شهرها را مرتفع کرد.
آیا صرفاً جمعآوری معتادان متجاهر برای حل این آسیب کافی است؟
باید در این زمینه آسیبشناسی صورت گیرد که چرا برخی از معتادان با وجود اینکه چندین و چند بار در مراکز ترک اعتیاد بستری شده و ترک کردهاند، باز هم به سوی مواد مخدر گرایش پیدا کردهاند.
باید روی فکر افراد کار کنیم و آنها را به خودآگاهی برسانیم که اعتیاد، بنیان خانواده و شخصیت و زندگی آنها را از هم میپاشد تا دیگر گرایشی به مواد مخدر نداشته باشند. باید اراده ترک مواد و اراده برگشت به زندگی را در این افراد تقویت کنیم.
اگر شهروندان از عملکرد یک مأمور پلیس شکایت یا انتقادی داشته باشند، چگونه میتوانند موضوع را پیگیری کنند؟
اگر شهروندان عزیز از هر مأمور پلیسی در موضوعات ترافیکی یا انتظامی شکایت، پیشنهاد یا انتقادی دارند، حتماً با شماره تلفن ۱۹۷، دفتر نظارت همگانی پلیس تماس بگیرند یا به ادارات بازرسی انتظامی شهرستانها و یا اداره بازرسی استان مراجعه کرده و طرح شکایت کنند تا رسیدگی و برخورد با مأمور خاطی صورت پذیرد.
جناب سرهنگ افرامن، ضمن تشکر از شما بابت این گفت و گوی پربار، در پایان چه پیامی برای مردم فارس دارید؟
ما معتقدیم که خدمتگزار مردمیم و امیدواریم بتوانیم خدمتگزاران شایستهای باشیم.
ما با تمام توان تلاش میکنیم در این شرایط که به دلیل جنگ و مسائل ناشی از آن، مردم دچار سختیهایی هستند، هرچه کمتر دچار جرایم و آسیبها شوند و برای آرامش و امنیت مردم تمام تلاشمان را به کار خواهیم بست.
گفت و گو از: الهام ضرغام
