شناخت ويژگي هاي دوران نوجواني

به اهتمام : نجمه وديعي – كارشناس مشاوره كلانتري 27 گلستان شيراز

فرايند بلوغ يکي از پيچيده ترين دوره هاي زندگي و در عين حال لذت بخش ترين و دل انگيزترين دوره زندگي هر فرد است.
نوجوان در اين دوره تمايلات و خواهش هاي متضادي دارد . مثلا با اينکه مي خواهد با دوستانش باشد، به تنها بودن نيز علاقمند است. در اين دوران نوجوان نه کودک به حساب مي آيد، نه هنوز به درستي بالغ گرديده است و در بين مرز کودکي و بزرگسالي قرار مي گيرد.

ويژگي ها و خصوصيات رواني در سالهاي اوليه نوجواني
مرحله احساس هويت:

در اين دوران فرد هويت فردي و اجتماعي خود را به دست مي آورد. بحران هويت يکي از بحران هاي خطرناک دوره نوجواني است. تغييرات ناگهاني و شديد جسمي، روحي و جنسي؛ که اين تغييرات ممکن است باعث نگراني فرد شود.
رشد هيجاني و عاطفي:

در دختران نوجوان احساسات و عواطف متعدد و غير قابل پيش بيني وجود دارد که گاه در تضاد با يکديگرند و سبب نوسانات واضح خلقي مي شود. صفات عاطفي و هيجاني دختران را مي توان در مواردي مثل زودرنجي، نگراني و ترس، حجب و حيا، افکار رويايي و درونگرايي، خودشيفتگي و خودنمايي، خشم و پرخاشگري، استقلال طلبي و … خلاصه کرد.
رشد اجتماعي:

دوره نوجواني، دوره نوسان ها و فعاليت ها و رفتارهاي هيجاني انگيز در بعد اجتماعي است. گرچه نوجوان به نظر بزرگسالان اهميت مي دهد، اما انديشه هاي همسالان خود را به بزرگسالان ترجيح مي دهد و سعي مي کند در ميان آنها پذيرفته شده و نقش داشته باشد.
انواع اختلالات رواني و رفتاري در نوجوانان
رفتارهاي ناهنجار اجتماعي:

خودسري، مخالفت با والدين و معلم و عدم شرکت در رويدادهاي خانوادگي و جدال با خواهران و برادران، ايجاد مانع در راه تحصيل.
افسردگي:

گوشه گيري و در خود فرو رفتن در سنين نوجواني تا حدودي طبيعي است اما اگر از حد طبيعي تجاوز کند به عنوان اختلالات افسردگي بايد مورد توجه قرار گيرد. احساس بي علاقگي، گريه کردن مکرر و لذت نبردن از زيبايي هاي زندگي که در اينجا کمک گرفتن از يک روانشناس کمک بسزايي مي کند.
رفتارهاي خشونت آميز:

رفتارهاي خطر آفرين در اثر مصرف مواد مخدر تشديد مي شود و منجر به حوادث مختلف فساد و خودکشي علي الخصوص در پسران مي گردد.
مشکلات تحصيلي:

دشواري هاي رواني يا محيطي زمينه ساز مشکلاتي اعم از مدرسه هراسي، مدرسه گريزي و عدم پيشرفت تحصيلي مي شود.
هراس از مدرسه و منزل:

گريز از خانه نشانه فشار محيط، بدرفتاري و مشکلات رواني نوجوان است. رفتار صحيح با نوجوان و حل به موقع و درست مشکلات از بروز اين رفتارها پيشگيري مي کند.
وظيفه والدين کمک به نوجوانان در روشن شدن فرايند بلوغ و راهنمايي در جهتي است که به رشد مطلوب بينجامد. هرگونه سهل انگاري نوجوانان را به سمت ديگري براي کسب اطلاع و احيانا راهنمايي خواهد کشاند و چه بسا اين اطلاعات و راهنمايي ها نتواند نتيجه مطلوب را بدهد و به انحراف رفتار نوجوان منجر شود .
در نهايت اينکه؛ نوجواني بلوغ بهار زندگي است، بهاري که آغاز تغيير و تحولات جسمي و روحي در افراد است. هر فرد فقط يک بار بهار بلوغ را تجربه مي کند، پس با نظارت، محبت و قاطعيت نوجوانانمان را همراهي کنيم تا به بهترين شکل ممکن بحران بلوغ را سپري کنند.