چگونه منصفانه از همسرم انتقاد كنم؟

گردآورنده: كارمند رتبه 15 “مرضيه خداهمتي” – كارشناس اداره مشاوره و مددكاري معاونت فرهنگي و اجتماعي پليس فارس

 

بعضي از زن و شوهر ها فكر مي كنند كه چون با هم ازدواج كرده و صميمي هستند، مي توانند با هر لحني با همسرشان صحبت كنند.

انتقاد يعني حمله مستقيم به شخصيت همسر

انتقاد با كلمه “تو” شروع مي شود.

در انتقاد ما طرف مقابلمان را كاملا متهم مي كنيم و در مورد شخصيتش قضاوت مي كنيم.

زبان انتقاد از همسر، زبان تو است

تو درك نداري

تو خريد نكردي

تو منو با بقيه مقايسه مي كني

تو اصلا به من فكر من هستي

تو بچه رو زدي

تو خيلي بي ملاحظه اي

تو كه مي دونستي من جلسه دارم

تو بايد تا حالا لباس هاي من رو مي شستي

پيشنهاد دكتر گاتمن زوج درمانگ

گاتمن پيشنهاد مي كند كه به جاي انتقاد از همسرمان شكايت كنيم.

شكايت يعني اينكه به جاي زير سوال بردن شخصيت به يك رفتار خاص گير بدهيم.

ضمن اينكه شكايت با كلمه “من” شروع مي شود.

شكايت هاي پشت سر هم

البته بعضي وقت ها چند تا شكايت پشت سر هم دقيقا مثل انتقاد كردن رفتار آسيب زا و منفي است.

يعني اينكه يك طرف قضيه ، شروع مي كند شكايت كردن از تمام رفتارهايي كه از اول ازدواج تا حالا از آنها ناراحت است.

تفاوت شكايت و انتقاد

تفاوت شكايت و انتقاد اين است كه انتقاد خيلي مبهم است ؛ يعني معلوم نيست شما دقيقا چه چيزي از طرف مقابل مي خواهيد:

«تو اصلا به فكر من نيستي»

اما شكايت صراحت بيشتري دارد و دقيقا معلوم است كه چه حوزه اي از رفتار طرف مقابل را در بر مي گيرد.

«از اينكه امروز توي جمع با من شوخي دستي كردي اعصابم بهم ريخته شده»

زبان شكايت از همسر، زبان من است

من ناراحتم مي دوني چرا «از اينكه امروز توي مهماني جلوي چشم ديگران بحث آشپزي بد مرا پيش كشيدي ناراحتم» .

من اعصابم خورد شده مي دوني چرا «من دوست داشتم كه امروز تو هم لباس هام رو ميشستي تا توي جلسه مرتب تر به نظر بيام» .

من از شما عصباني هستم.

من حس خوبي ندارم.

من حالم خوب نيست.

سرزنش و تحقير

سرزنش خيلي به انتقاد نزديك است.

اما در سرزنش ما واقعا شروع مي كنيم به فحاشي كردن و خرد كردن شخصيت طرف مقابل ، جملاتي مثل «خفه شو احمق!» ، «بدبخت خسيس» ، «بي عرضه بي دست و پا چلفتي» دقيقا قلب طرف مقابل را نشانه مي روند.

شوخي هاي خصمانه

بعضي از شوخي هاي خصمانه هم دقيقا كار سرزنش را انجام مي دهند و به همان اندازه منفي هستند . بعضي از زن و شوهر ها فكر مي كنند كه چون با هم ازدواج كرده و صميمي هستند، مي توانند با هر لحني با همسرشان صحبت كنند، اما در واقع نياز به احترام يكي از نيازهاي روان شناختي همه انسان ها در همه موقعيت هاست و ربطي به زن و شوهر بودن ندارد.

استفاده از زبان بدن در جهت سرزنش همسر

غير از فحاشي كردن، كارهاي ديگري هم براي سرزنش كردن طرف مقابل مي شود انجام داد!

مسخره كردن و استفاده از زبان بدن – يعني پوزخند زدن يا برگرداندن نگاه – دو تا از معمول ترين اين كارها هستند.

تحقير

يعني به صورتي رفتار كنيد كه گويي شما بهتر (برتر) از ديگران هستيد.

جان مي گويد : «تحقير يعني با همسرتان از بالا صحبت كردن ، توهين كردن يا مثل رئيس رفتار كردن . اين مورد نه تنها باعث شكست روابط مي شود بلكه با معاينه فرد تحقير شونده مي توان تعداد بيماري هاي عفوني كه در 4 سال آينده ممكن است مبتلا شود را نيز پيش بيني كرد» .

جبهه گيري و حالت تدافعي

بالاخره وقتي از يك طرف انتقاد مي شود يا كسي را سرزنش كنند، او هم ساكت نمي ماند . د معمول ترين حالت او هم جبهه گيري مي كند و سرزنش را با سرزنش جواب مي دهد. جبهه گيري واقعا مي تواند يك زندگي زناشويي را فلج كند. مشاجره كه بالا مي گيرد، واقعا ديگر كسي روي منطق حرف نمي زند و فقط خرد كردن طرف مقابل اهميت دارد.

انواع جبهه گيري

شانه خالي كردن از زير بار مسئوليت

مخالف با تمام حدس هاي همسر

تكرار حرف هاي گذشته

حالت تدافعي

اگر شما در معرض حملات كلامي همسرتان باشيد ، تمايل به دفاع كردن از خودتان كاملا طبيعيو قابل درك به نظر مي رسد.

اگر چه ممكن است شما حالت تدافعي را واكنشي طبيعي و بر حق تلقي كنيد اما بدانيد كه حالت تدافعي نه تنها به درگيري پايان نمي بخشد بلكه بر عكس سطح تنش را افزايش مي دهد.

پادزهر حالت تدافعي

پادزهر حالت تدافعي اين است كه ما حداقل مسئوليت بخشي از مشكلات را بپذيريم .

اشكال مختلف حالت تدافعي

خشم به جا

واكنش حمله متقابل

نقش قرباني بي گناه بازي كردن همراه با ناله كردن

ديگران را مقصر دانستن مصداق جبهه گيري و حالت تدافعي

افراد معمولا از اين روش براي سرزنش شريك زندگي خود و شانه خالي كردن از مسئوليت استفاده مي كنند. به بيان بهتر، وقتي اتفاق نامناسبي رخ مي دهد، فرد بلافاصله مي كوشد آن را به گردن ديگري بيندازد و خود را مبرا از مسئوليت نشان دهد. مثلا اگر دير به پرواز رسيده اند، در اين وضعيت، گويي كه دو جبهه شكل مي گيرد و هر كسي در سنگ خود به دفاع از خود مي پردازد.

زن به شوهر مي گويد: «اگر از مسير اتوبان مي آمدي پرواز را از دست نمي داديم» و مرد نيز با ناراحتي مي گويد: «همه اش تقصير توست كه دو ساعت وقت تلف كردي براي بستن چمدان ها»