اعتياد به حشيش و گل در نوجواني
تهيه و تنظيم: هانيه فهندژ سعدي – مرکز مشاوره آرامش پليس فارس
مبدا اصلي رشد و پرورش ماده مخدر ماري كه با نام هاي مختلف علف يا گل شناخته مي شود، کشورهاي آسياي شرقي بوده است ولي با اين حال رشد اين گياه هيچ محدوديت مكاني ندارد.
سرعت رشد و پرورش اين ماده اعتياد آور در تمامي جوامع رو به گسترش است و از جمله گياهاني است كه از تمامي قسمت هاي آن براي تهيه مواد مخدر استفاده مي شود.
حشيش و گل هر دو از گياه شاهدانه به دست ميآيند، اما گل به دليل روشهاي جديد کشت، درصد بالاتري از مادهي روانگردان THC دارد و اثرات آن شديدتر و اعتيادآورتر از حشيش سنتي است. اين ماده در کوتاهمدت، مصرف اين مواد حالتي از سرخوشي كاذب و خندههاي بيدليل ايجاد ميکند، اما همزمان تمرکز، حافظه و واکنشهاي طبيعي را مختل ميسازد. اضطراب، گيجي و حتي توهم نيز از پيامدهاي شايع مصرف هستند.
در بلندمدت، خطر بسيار بيشتر است و چون در نوجوانان و جوانان مصرف و گستردگي بيشتري دارد، فرد را دچار افت تحصيلي، کاهش توانايي يادگيري، افسردگي، اضطراب مزمن و بيانگيزگي و بي هدفي مي نمايد و اين تنها بخشي از پيامدهاي مصرف مداوم در سنين پايين است.
حقيقت اين است که نه حشيش بيضرر است و نه «گل». هر دو ميتوانند آيندهي يک نوجوان را به خطر بيندازند. تصور «تجربهاي ساده» تنها يک فريب است؛ مسيري که شروعش آسان و برگشت از آن دشوار است.
پيشگيري تنها با آگاهي و گفتوگوي صادقانه در خانواده ممکن ميشود. فراهم کردن فضاهاي سالم براي هيجان و انرژي نوجوان، بهترين راه براي دور نگه داشتن او از اين خطر پنهان است.
ويژگيهاي روانشناختي مصرفکنندگان
تجربه هيجان و لذت آني: مادهي THC موجب افزايش دوپامين ميشود که حس سرخوشي موقت ايجاد ميکند.گرايش به اجتناب از هيجانات منفي: بسياري از افراد براي فرار از اضطراب، افسردگي يا استرس به مصرف روي ميآورند.اختلال در کارکرد شناختي: مصرف مداوم باعث کاهش توجه، تمرکز و حافظهي کاري ميشود که در عملکرد تحصيلي و شغلي اثرگذار است. وابستگي رواني: فرد احساس ميکند بدون مصرف قادر به آرامش يا لذتبردن از زندگي نيست.
نشانههاي باليني وابستگي به حشيش و گل
وسوسهي ذهني و فکري نسبت به مصرف
کاهش کنترل بر ميزان يا دفعات مصرف
بروز علائم ترک: تحريکپذيري، بيخوابي، اضطراب، کاهش اشتها
افت عملکرد فردي و اجتماعي
تشديد اختلالات همراه (افسردگي، اضطراب اجتماعي، حملات پانيک يا حتي روانپريشي در افراد مستعد)
پيامدهاي رواني و اجتماعي
روانشناختي: کاهش انگيزش، بيتفاوتي، افت در توانايي حل مسئله و تصميمگيري
اجتماعي: انزواي اجتماعي، کاهش روابط سالم، افزايش تعارضات خانوادگي
بیشتر بخوانید:
ماده اعتیاد آور گل؛ خطری پنهان و جدی
رشدي : در نوجوانان ميتواند بر رشد مغزي و شکلگيري هويت تأثير منفي بگذارد
رويکردهاي درماني براي روانشناسان
مصاحبه انگيزشي (MI): کمک به افزايش انگيزه در مراجع براي تغيير رفتار.
رفتاردرماني شناختي (CBT): شناسايي و اصلاح باورهاي ناکارآمد و الگوهاي رفتاري مرتبط با مصرف.
مديريت اضطراب و هيجان: آموزش مهارتهاي آرامسازي و مقابله با استرس.
گروهدرماني: تقويت حمايت اجتماعي و کاهش احساس تنهايي.
کار با خانواده: آموزش به والدين و نزديکان درباره نحوه برخورد صحيح با فرد مصرفکننده.
جمعبندي
از منظر روانشناختي، حشيش و گل ميتوانند چرخهاي از وابستگي رواني و اختلالات هيجاني ايجاد کنند که درمان آن نيازمند ترکيبي از رويکردهاي انگيزشي، شناختي-رفتاري و حمايتي است. نقش روانشناس نهتنها در درمان فرد مصرفکننده بلکه در آموزش خانواده و پيشگيري در جامعه بسيار حياتي است.
