شیراز کانون همافزایی مدیران پسماند کشور؛ حرکت به سوی کاهش هزینهها و اقتصاد چرخشی
شیراز میزبان تبادل تجربیات ملی در حوزه مهندسی و مدیریت نوین پسماند شهری
همافزایی سازمانهای مدیریت پسماند کشور در شیراز، بستری نوین برای بازنگری در الگوهای اقتصادی خدمات شهری فراهم ساخت؛ رویکردی راهبردی که با تکیه بر تحلیلهای تخصصی، اشتراکگذاری تجارب موفق و حرکت نظاممند به سمت اقتصاد چرخشی، زمینه را برای کاهش هزینههای اجرایی و ارتقای بهرهوری در مدیریت پسماند شهرهای کشور مهیا میسازد.
به گزارش پرتو جنوب به نقل از پایگاه اطلاعرسانی شهرداری شیراز، بهینهسازی فرآیندهای اجرایی در سازمانهای مدیریت پسماند، یکی از ارکان اصلی تابآوری و توسعه متوازن شهری محسوب میشود. برگزاری نشستها و کارگاههای تخصصی در سطح ملی، فرصت مغتنمی است تا مدیران اجرایی با اشتراکگذاری الگوهای موفق، چالشهای مشترک و راهکارهای بومی، زمینه را برای کاهش هزینههای عملیاتی و ارتقای استانداردهای زیستمحیطی در مدیریت پسماند کشور فراهم سازند.
از این رو، کارگاه آموزشی «مدیریت دانش و تجربیات شهرداریها در کاهش هزینههای مدیریت پسماند» ویژه مدیران عامل و رؤسای سازمانهای مدیریت پسماند شهرداریهای کشور به همت اتحادیه سازمانهای خدمات شهری شهرداریهای کشور در شیراز برگزار شد.
مدیریت دانش و انتقال تجربیات، مسیر کاهش هزینههای مدیریت پسماند در شهرهاست
روحالله خوشبخت، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری شیراز، در این کارگاه اظهار کرد: برگزاری چنین نشستهایی فرصت ارزشمندی برای همافزایی، تبادل دانش و انتقال تجربیات میان مدیران و متخصصان حوزه مدیریت پسماند در سراسر کشور است.
وی با اشاره به میزبانی شیراز از هفتمین نمایشگاه جامع مدیریت شهری در حوزه خدمات شهری و حملونقل و ترافیک افزود: با همکاری اتحادیه سازمانهای خدمات شهری، شهرداری شیراز و سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، این رویداد در شهر شیراز برگزار شد و در کنار نمایشگاه نیز سه نشست تخصصی در حوزه خدمات شهری برنامهریزی شد که امروز میزبان سومین نشست تخصصی آن هستیم.
معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری شیراز ادامه داد: همزمان با برگزاری نمایشگاه، پروژههای متنوعی در حوزه خدمات شهری با حضور دکتر نصرتی افتتاح شد که از جمله آنها میتوان به پروژههای مرتبط با نوسازی و تجهیز ناوگان مدیریت پسماند اشاره کرد.
خوشبخت با اشاره به حضور بیش از یکصد غرفه از شرکتها و مجموعههای فعال بخش خصوصی در نمایشگاه جامع مدیریت شهری گفت: شرکتهای فعال در حوزه تجهیزات، ماشینآلات، ناوگان حملونقل و خدمات شهری ظرفیتهای متنوعی را در این نمایشگاه ارائه کردهاند و لازم است مدیران سازمانهای مدیریت پسماند از این ظرفیت برای آشنایی با فناوریها و راهکارهای جدید استفاده کنند.
وی در ادامه با تشریح برخی اقدامات انجامشده در حوزه مدیریت پسماند شهر شیراز گفت: در شیراز تلاش شده است چرخه مدیریت پسماند از مرحله تولید و جمعآوری تا حمل، دفع و مراحل پس از دفن به صورت تخصصی مورد توجه قرار گیرد و در سالهای گذشته اقدامات گستردهای در این حوزه انجام شده است.
معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری شیراز یکی از اقدامات مهم این شهر را تهیه و تدوین طرح تفصیلی مدیریت پسماند عنوان کرد و افزود: نخستین طرح تفصیلی مدیریت پسماند کشور بر اساس تبصره ذیل ماده چهار آییننامه قانون مدیریت پسماند در شهر شیراز تهیه و تدوین شد و در این طرح، افق حداقل ۱۰ ساله مدیریت پسماند شهر با استفاده از ظرفیت دانشگاه شیراز، استادان و متخصصان این حوزه ترسیم شده است.
خوشبخت همچنین به اجرای «نهضت خدمات شهری» در شهرداری شیراز اشاره کرد و گفت: در این چارچوب، توسعه زیرساختها در سازمانهای تابعه و حوزههای مختلف خدمات شهری مورد توجه قرار گرفت و در حوزه مدیریت پسماند نیز پروژههای زیرساختی مهمی در دستور کار قرار گرفت.
وی با اشاره به توسعه خطوط پردازش و اقدامات مرتبط با تولید انرژی از پسماند اظهار کرد: در سالهای اخیر با توسعه زیرساختها، ایجاد خطوط جدید پردازش و بررسی پروژههای مرتبط با تولید انرژی، اقدامات قابل توجهی در حوزه مدیریت پسماند شیراز انجام شده و بخشی از این پروژهها با مشارکت سرمایهگذاران در حال پیگیری است.
معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری شیراز با اشاره به فعالیت کارگروه مدیریت پسماند اتحادیه سازمانهای خدمات شهری شهرداریهای کشور نیز گفت: این کارگروه طی سالهای گذشته در زمینه تدوین دستورالعملها، بخشنامهها، شیوهنامهها و روشهای نوین فعالیتهای قابل توجهی داشته و بخشی از این تجربیات نیز در سطح کشور مورد استفاده قرار گرفته است.
خوشبخت تأکید کرد: ظرفیت اتحادیه سازمانهای خدمات شهری نباید صرفاً به برگزاری دورههای آموزشی و نمایشگاهها محدود شود، بلکه میتوان از این ظرفیت در حوزه تجهیزات، انتقال دانش و تجربیات، معرفی روشهای نوین مدیریت و حتی بررسی روشهای تأمین مالی پروژههای خدمات شهری و مدیریت پسماند استفاده کرد.
وی ادامه داد: انتظار میرود این نشستها و کارگاههای آموزشی استمرار داشته باشد و به بستری برای انتقال دانش، ارائه تجربیات و معرفی دستاوردهای شهرهای مختلف تبدیل شود؛ چراکه هر شهر متناسب با شرایط، امکانات، مسائل و توان مالی خود، تجربیات و راهکارهای متفاوتی در حوزه مدیریت پسماند دارد که میتواند برای سایر شهرها نیز قابل استفاده باشد.
خوشبخت همچنین با قدردانی از اتحادیه سازمانهای خدمات شهری، سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور، مدیران و رؤسای سازمانهای مدیریت پسماند و دستاندرکاران برگزاری نمایشگاه و نشستهای تخصصی گفت: امیدواریم حضور مدیران و متخصصان حوزه مدیریت پسماند در شیراز، علاوه بر بهرهمندی از محتوای تخصصی نشستها، فرصتی برای آشنایی با ظرفیتها، پروژهها و جاذبههای شهری شیراز نیز باشد.
انتقال دانش و تجربه، یکی از مهمترین مسیرهای کاهش هزینههای مدیریت پسماند است
رئیس کارگروه تخصصی سازمانهای مدیریت پسماند شهرداریهای کشور با تأکید بر ضرورت ثبت و انتقال دانش و تجربیات در حوزه مدیریت پسماند گفت: دستیابی به دانش و تجربه هزینههای قابل توجهی برای شهرداریها به همراه دارد و انتقال تجربیات میان سازمانها میتواند از تکرار هزینهها و آزمون و خطا جلوگیری کرده و به ارتقای بهرهوری و مدیریت هزینهها کمک کند.
ضرورت تجربهنگاری و تدوین برنامه راهبردی در سازمانهای مدیریت پسماند
غلامرضا ساکتی، رئیس کارگروه تخصصی سازمانهای مدیریت پسماند شهرداریهای کشور، نیز اظهار کرد: برگزاری این کارگاه فرصت مناسبی برای گردهمایی مدیران عامل و مسئولان سازمانها و شرکتهای مدیریت پسماند از سراسر کشور و تبادل تجربیات میان مجموعههای فعال در این حوزه است.
وی با اشاره به اهمیت مدیریت دانش و تجربهنگاری در حوزه مدیریت پسماند افزود: اگر امروز بخواهیم درباره کاهش هزینههای مدیریت پسماند صحبت کنیم، یکی از مهمترین موضوعات، انتقال دانش و تجربه میان سازمانهاست؛ چراکه کسب هر دانش و تجربه جدید، هزینههای قابل توجهی به همراه دارد و در مجموعه شهرداریها و سازمانهای مدیریت پسماند، مدیریت این هزینهها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
رئیس کارگروه تخصصی سازمانهای مدیریت پسماند شهرداریهای کشور ادامه داد: هزینههایی که برای دستیابی به دانش، تجربه و روشهای جدید صرف میشود، در نهایت از منابع عمومی تأمین میشود و ما به عنوان متولیان مدیریت پسماند وظیفه داریم با کنترل و مدیریت هزینهها، زمینه افزایش بهرهوری و استفاده بهینه از منابع را فراهم کنیم.
ساکتی با تأکید بر ضرورت تبدیل جلسات تخصصی به یک فرآیند مستمر اظهار کرد: یکی از تأکیدات اتحادیه سازمانهای خدمات شهری، سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور و مجموعه مدیریت خدمات شهری، موضوع نوآوری، ثبت تجربیات و مدیریت دانش در حوزه مدیریت پسماند است و لازم است این موضوع به برگزاری جلسات و دورههای آموزشی محدود نشود.
وی تصریح کرد: این کارگاه باید نقطه شروعی برای برقراری ارتباط مستمر میان سازمانهای مدیریت پسماند، به اشتراک گذاشتن تجربیات و مشارکت در حل مسائل مشترک باشد تا هر سازمان بتواند از تجربیات سایر شهرها استفاده کرده و از تکرار مسیرهای پرهزینه و آزمون و خطا جلوگیری کند.
رئیس کارگروه تخصصی سازمانهای مدیریت پسماند شهرداریهای کشور با اشاره به تجربیات سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان گفت: در این نشست بخشی از تجربیات این سازمان در حوزه مدیریت پسماند با تمرکز بر رویکرد اقتصاد چرخشی و ارتقای بهرهوری ارائه خواهد شد تا زمینه آشنایی مدیران سایر شهرها با این تجربیات و بررسی امکان استفاده از آنها متناسب با شرایط هر شهر فراهم شود.
ساکتی یکی از موضوعات مهم در مدیریت سازمانهای پسماند را تدوین برنامه راهبردی دانست و گفت: اگر در حوزه اقداماتی که قرار است انجام دهیم، برنامه راهبردی مشخصی نداشته باشیم، احتمال حرکت در مسیر نادرست افزایش پیدا میکند؛ بنابراین برنامهریزی راهبردی باید مبنای تصمیمگیری و اجرای برنامههای مدیریت پسماند قرار گیرد.
وی همچنین با تأکید بر اهمیت مشارکت مدیران حاضر در کارگاه افزود: این نشست صرفاً یک دوره آموزشی نیست و مشارکت مدیران، طرح مسائل، بیان تجربیات و گفتوگو درباره چالشهای مشترک میتواند به شکلگیری یک مجموعه تجربیات کاربردی و قابل استفاده برای سازمانهای مدیریت پسماند سراسر کشور کمک کند.
تجربه شیراز در مدیریت یکپارچه پسماند میتواند در اختیار شهرهای کشور قرار گیرد
صمد پناهیان، رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز، نیز اظهار کرد: امروز فرصتی فراهم شده است تا بخشی از تجربیات موفق شهر شیراز و تلاشهای چندینساله کارشناسان و مدیران حوزه مدیریت پسماند این شهر در اختیار مدیران و متخصصان حاضر از سراسر کشور قرار گیرد.
وی افزود: هدف از ارائه این تجربیات، صرفاً معرفی اقدامات انجامشده در شیراز نیست، بلکه تلاش داریم با تشریک مساعی و تبادل تجربه، زمینه افزایش بهرهوری و استفاده از تجربیات شهرهای مختلف را فراهم کنیم تا خروجی این نشستها در نهایت به نفع مدیریت پسماند در کشور باشد.
رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز با اشاره به روند شکلگیری و توسعه این سازمان گفت: فعالیت مجموعه مدیریت پسماند در شیراز از سال ۱۳۷۷ با عنوان سازمان بازیافت آغاز شد و در سال ۱۳۸۷ با تشکیل سازمان مدیریت پسماند، این مجموعه به عنوان نخستین نهاد تخصصی با پوشش عناصر مختلف قانون مدیریت پسماند فعالیت خود را توسعه داد.
پناهیان ادامه داد: امروز مدیریت بخش عمده چرخه پسماند شهر شیراز از برنامهریزی، جمعآوری، حمل، بازیافت، پردازش و دفن بهداشتی پسماندهای عادی تا آموزش شهروندی در محدوده و حریم شهر در ساختار سازمان مدیریت پسماند انجام میشود و شهرداریهای مناطق یازدهگانه نیز در بخشهایی نقش نظارتی دارند.
وی با بیان اینکه روزانه بین یکهزار و ۵۰ تا یکهزار و ۱۰۰ تن پسماند عادی در شهر شیراز تولید میشود، گفت: جمعآوری پسماند عادی در شیراز به صورت یک شب در میان و بر اساس برنامه مشخص انجام میشود و در کنار آن، مدیریت پسماندهای عمرانی و ساختمانی نیز از موضوعات مهم و گسترده شهر است.
رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز افزود: روزانه حدود هفتهزار و ۵۰۰ تا هشتهزار تن پسماند عمرانی و ساختمانی در شهر شیراز تولید میشود که مدیریت این حجم از پسماند نیازمند برنامهریزی دقیق، تفکیک و استفاده مجدد از مصالح و حرکت به سمت مدیریت اصولی خاک و پسماندهای ساختمانی است.
پناهیان با اشاره به اقدامات شیراز در حوزه آموزش و فرهنگسازی اظهار کرد: آموزش شهروندی در حوزه مدیریت پسماند از سال ۱۳۹۳ به صورت جدی در شیراز دنبال شده و در این مسیر، روشهای مختلفی از جمله آموزش چهرهبهچهره، مدارس، مساجد، فرهنگسراها، فضای مجازی، تولید کلیپ و موشن و استفاده از فناوریهای نوین مورد استفاده قرار گرفته است.
وی راهاندازی فرهنگسرای پاکبان و توسعه زیرساختهای آموزش شهروندی را از جمله اقدامات شاخص این حوزه عنوان کرد و گفت: جامعه هدف برنامههای آموزشی مدیریت پسماند تنها شهروندان نیستند و شهرداران، آموزش و پرورش، سازمان حفاظت محیط زیست، گروههای مردمنهاد، اصناف و سایر ذینفعان نیز در این برنامهها مورد توجه قرار گرفتهاند.
رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز با اشاره به اجرای طرحهای مرتبط با «مدارس پسماند صفر» گفت: در این حوزه تلاش شده است آموزش مدیریت پسماند از سنین پایین آغاز شود و با همکاری آموزش و پرورش، دانشآموزان، مهدکودکها و مدارس در برنامههای آموزشی و فرهنگی مرتبط با کاهش تولید پسماند مشارکت کنند.
پناهیان تأکید کرد: سیاست اصلی در مدیریت پسماند باید حرکت به سمت کاهش تولید و در نهایت پسماند صفر باشد و این هدف بدون برنامهریزی، مشارکت شهروندان و استفاده از ظرفیت دستگاههای مختلف محقق نخواهد شد.
وی با اشاره به اهمیت تدوین برنامههای راهبردی در مدیریت پسماند اظهار کرد: یکی از نقاط قوت شیراز، حرکت بر اساس برنامه و طرحهای بالادستی در حوزه مدیریت پسماند است. وجود طرح جامع و تفصیلی موجب شده است مسیر فعالیت سازمان مشخص باشد و تغییر مدیران نیز باعث توقف یا تغییر مسیر برنامههای اصلی نشود.
رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز ادامه داد: در حوزه پسماند خشک نیز شیراز از روشهای مختلف جمعآوری استفاده میکند که شامل جمعآوری از درب منازل، مراکز تجاری، ایستگاههای ثابت و بسترهای الکترونیکی و اپلیکیشن است و تلاش میشود با توسعه این روشها، مشارکت شهروندان در تفکیک از مبدأ افزایش یابد.
پناهیان با تأکید بر ضرورت نقشآفرینی مدیران و کارشناسان حوزه پسماند در تدوین برنامههای آینده گفت: اگر امروز برای مسائل حوزه مدیریت پسماند برنامهریزی و راهکار ارائه نکنیم، ممکن است در آینده تصمیمگیری درباره این حوزه تحت تأثیر خلأهای موجود قرار گیرد؛ بنابراین لازم است مدیران و متخصصان این حوزه با استفاده از ظرفیتهای قانونی، کارشناسی و مدیریتی، برای مسائل موجود راهکارهای اجرایی ارائه کنند.
وی افزود: استفاده از ظرفیت نمایندگان، برگزاری دورههای تخصصی، بهرهگیری از ظرفیت دستگاه قضایی و دادستانی و تقویت همکاری میان دستگاههای مرتبط میتواند در حل مسائل و چالشهای مدیریت پسماند مؤثر باشد.
رئیس سازمان مدیریت پسماند شهرداری شیراز با اشاره به ضرورت تبادل تجربیات میان شهرها گفت: تجربیات موفق تنها متعلق به کلانشهرها نیست و اگر یک شهر کوچک نیز در زمینهای تجربه موفقی دارد، باید این تجربه از طریق دبیرخانههای تخصصی در اختیار سایر شهرها قرار گیرد تا بتوان از ظرفیتهای موجود در سراسر کشور استفاده کرد.
پناهیان در ادامه با اشاره به موضوع اقتصاد چرخشی و استفاده مجدد از پسماندها اظهار کرد: امروز باید از نگاه صرفاً دفعمحور فاصله بگیریم و پسماند را به عنوان بخشی از چرخه اقتصادی و منابع قابل استفاده مجدد ببینیم. تجربههای انجامشده در حوزه پسماند تر، پسماند سبز، تفاهمنامه با جهاد کشاورزی و استفاده از ظرفیتهای مختلف نشان میدهد که میتوان بخشی از پسماند را به چرخه مصرف و تولید بازگرداند.
وی همچنین با اشاره به حجم بالای پسماندهای عمرانی و ساختمانی شهر شیراز گفت: این میزان پسماند، یک چالش جدی است و باید برای مدیریت آن برنامه مشخصی داشته باشیم؛ از مدیریت پسماندهای مخلوط گرفته تا مدیریت خاک و مصالح قابل استفاده مجدد. محدودیتهای موجود در دسترسی به برخی فناوریهای روز دنیا نیز ضرورت استفاده از ظرفیتهای داخلی، دانش کارشناسی و راهکارهای بومی را بیشتر میکند.
پناهیان همچنین تأکید کرد: برگزاری کارگاههای تخصصی و نشستهای تبادل تجربه زمانی اثربخش خواهد بود که ارتباط میان سازمانها پس از پایان نشست نیز ادامه داشته باشد و تجربیات، دانش و راهکارهای اجرایی میان شهرها به اشتراک گذاشته شود؛ چراکه مدیریت دانش زمانی ارزشمند است که به تصمیمگیری بهتر، کاهش هزینهها و ارتقای کیفیت خدمات شهری منجر شود.
بنابراین گزارش، تداوم تبادل دانش و تجربه میان سازمانهای مدیریت پسماند، در کنار تدوین برنامههای راهبردی و بهرهگیری از ظرفیتهای بومی، میتواند به کاهش هزینهها و ارتقای بهرهوری در این حوزه کمک کند. حرکت از رویکرد دفعمحور به سمت کاهش تولید، تفکیک از مبدأ و اقتصاد چرخشی نیز زمینه استفاده دوباره از پسماندها و صیانت از منابع عمومی را فراهم میسازد.
انتهای پیام/
