کوروش منجی ادیان ابراهیمی «بخش 2»
پژوهش: محمد رجبی
کوروش بزرگ، یهودیان را که اسیر بابلیان شده بودند نجات داد و آنها رها شدند و به شهرشان اورشلیم برگشتند، و کتاب تَنَخ را نوشتند که مادر کتاب‌های ادیان ابراهیمی یا توحیدی است. بدین سبب این ادیان وامدار کوروش بزرگند! تورات کوروش بزرگ را “ماشیح” یعنی منجی خود می‌دانند و از بزرگی او سخن گفته‌اند!
نگاهی به ادیان ابراهیمی
«هر آن کس که دارد روانش خرد / به چشم خرد، کارها بنگرد.»(فردوسی)
ادیان توحیدی مطرح، در انجیل و قرآن، اشتراکات فراوانی دارند.
تَنَخ: کتاب یهودیان. از ۵۴ بخش تشکیل شده.
تورات: اولین بخش از کتاب «تَنَخ» است و مشتمل بر پنج کتاب می‌باشد که «اسفار پنج‌گانه» یا «کتب پنجگانه‌ی موسی» خوانده می‌شود.
این پنج کتاب، عبارتند از :
۱ – برشیت (پیدایش) ۲ -شموت (خروج) ۳ -وییقرا (لاویان) ۴ – بمیدبار (اعداد) ۵ – دواریم (تثنیه).
تورات مادر کتب ادیان ابراهیمی، یعنی انجیل و قرآن است. مجموعه‌ی اسفار آن توسط اشخاص گوناگون، در دوران طولانی نگارش یافته. نخستین سِفر از این اسفار: سفر “عاموس” و آخرین آن‌‌را سِفر” دانیال ” دانسته‌اند.! سِفرنخست؛ در سال ۷۵۰ پیش از میلاد و سفر آخر ۲۰۰ پیش از میلاد نوشته شده!
نگارش تورات. حدود ۵۲۰ تا ۵۵۰ سال زمان برده!
یازده فصل اول کتاب پیدایش به «پیدایش» و نظم جهان و تاریخچه ارتباط اولیه بین خداوند و مردم اشاره دارد.
۳۹ فصل بعدی کتاب به عهد خداوند با اجداد عبری، ابراهیم، اسحاق، یعقوب (که به او اسرائیل هم می‌گویند) و فرزندان یعقوب. بنی‌اسرائیل، بویژه یوسف اشاره دارد. در این فصل‌ها به فرمان خداوند به ابراهیم مبنی بر ترک خانواده و زادگاهش شهر “اور” و رفتن وی به سرزمین کنعان(فلسطین) و نحوه ی مهاجرت بنی‌اسرائیل به مصر اشاره دارد. چهار کتاب دیگر تورات به داستان موسی اشاره دارند که صدها سال پس از ابراهیم زندگی می‌کرده. داستان وی در کنار داستان آزادی قوم بنی‌اسرائیل از بردگی در مصر و عهد مجدد آنان با خداوند در کوه سینا و سرگردانی آنها در صحرا تا زمان ورود نسلی جدید به سرزمین کنعان اشاره دارد. تورات با مرگ موسی پایان می‌یابد.
تورات شامل ۶۱۳ فرمان از جانب خداوند است که این فرمان‌ها به «میتس وات» معروفند و از زمان بردگی در سرزمین مصر تا زمان آزادی در سرزمین کنعان به صورت وحی بر پیامبران نازل شده‌اند. این فرامین پایه قانون مذهبی یهودیان (هلاخاء) را تشکیل می‌دهد. به ۱۰ تا از بهترین این فرامین، ده فرمان گفته می‌شود. تورات از ۵۴ بخش تشکیل شده که به ترتیب در آیین عبادت یهودیان قرائت می‌شود و از ابتدای کتاب پیدایش تا انتهای کتاب تثنیه را در بر می‌گیرد. این قرائت در پایان بخش سکوت مجدداً آغاز می‌گردد که این بخش را «تورات سیمکات» می‌نامند.
قصه های تورات: از آفرینش جهان در شش روز و خلقت آدم و حوا، دربهشت و هبوط آدم آغاز می شود.
بیشتر بخوانید:
کوروش، منجی ادیان ابراهیمی / به‌مناسبت ۷ آبان؛ تسخیر بابل
فریب انسان:
«شيطان به صورت مار داخل باغ شد و حوّا را راضي كرد كه از ميوه‌ی (ممنوع) درخت سیب بخورد، سپس حوّا آن را به آدم داد و آدم هم از آن ميوه خورد اين عمل تنها يك اشتباه معمولي و يا خطايي از راه بي فكري نبود، بلكه عصيان عمدي بر ضدّ خالق بود به عبارت ديگر آنها، مايل نبودند مطيع اراده خدا گردند، بلكه مي خواستند اميال خود را انجام دهند! خدا(یهوه) آنها را به شدّت سرزنش نمود و از باغ بيرون راند تا در جهان پر از درد و رنج زندگي كنند» این عمل بالاترين گناه، يعني ضديّت با خداست که به آدم نسبت داده اند و گناه اول انسان می‌دانند. [غسل تعمید در پیروان مسیح بدین دلیل است، تا نوزاد را از آن گناه پاک سازند.] و قصه های دیگری، چون: نوح، لوط، داود، سلیمان، ابراهیم، اسحاق، یعقوب، یوسف، موسی و…
در سفر پيدايش در رابطه با حضرت نوح و فرزندانش چنين آمده است: «پسران نوح كه از كشتى بيرون آمدند، سام و حام و يافث، بودند و حام پدر كنعان است اينان سه پسر نوح و از ايشان تمامى انسانهای جهان منشعب شد و نوح به فلاحت زمين شروع كرد و تاكستانى غرس نمود و شراب نوشيد و مست شد و در خيمه ی خود عريان گرديد و حام پدر كنعان برهنگى پدر خود را ديد و دو برادر خود را بيرون خبر داد و سام و يافث، ردا را گرفته، بر كتف خود انداختند و پس پس رفته، برهنگى پدر خود را پوشانيدند و روى ايشان باز پس بود كه برهنگى پدر خود را نديدند و نوح بهوش آمد، دريافت كه پسر كهترش(کوچکش) با وى چه كرده بود.» [او ردا، از پدر برگرفته بود، تا عریان بماند.] نوح او را نفرین کرد که خدای آب از پشت تو برگرداند. همسرش که زایمان کرد، فرزندش سیاه بود. نژاد سیاه بدین شکل پا گرفت.(190)
تورات و قتل عام نسلها و نابودى حرث ها. در سفر اعداد آمده است:«پس از آن كه اسرائيليان بر مديانيان غلبه كردند و زنان و كودكان آنها را دستگير و اسير كردند، موسى امر كرد: زنان و كودكان را كشته، دختران باكره را براى خود نگاه دارند. تعداد دختران باكره سى و دو هزار بود.»
در سفر تثنيه آمده است: «موسى گفت تمامى مردان و زنان و كودكان شهرهاى آموريان را هلاك كرده، احدى را باقى نگذاشتيم» و نيز آمده است:«تمامى مردان و زنان و كودكان مملكت عوج را هلاك نموديم》و نيز در سفر تثنيه آمده است:《خداوند اسرائيليان را امر نموده، گفت: شهرهاى آموريان و كنعانيان و فرزيان و يبوسيان را تاراج كرده و از بشر و بهائم ديارى باقى نگذاريم! يوشع هم در جنگهاى خود با مردم شهرهاى کنعان همين گونه رفتار كرده و عده كشته شدگان در غزوات او بيش از صد هزار زن و كودك بود.»
* اسفار، جمع سِفر، کتابها.
——
بن‌مایه‌ها:
Harris, Stephen L.، Understanding the Bible. Palo Alto: Mayfield. 1985 قاموس ک 1985
کتاب مقدس «عاموس نبی» نوشته جیمز هاکس.
قرآن، ترجمه؛ مکارم شیرازی، ناصر.
دانشنامه آزاد، ویکی پدیا.
